Op zondag 14 december trok een flink aantal enthousiastelingen erop uit om slaapplaatsen van een van onze mooiste roofvogels te gaan tellen. Toegegeven, de verschillende voorspellingen waren het over één ding eens, het zou weleens een zeer matige telling en daaropvolgende winter kunnen worden wat betreft de aantallen overwinterende blauwe kiekendieven in België.
Het hoe en waarom van het lage aantal overwinterende blauwe kiekendieven, daar waren de opvattingen en hypotheses al even talrijk als verschillend.
Feit is dat er voor België (nog) geen betrouwbare en lange tijdreeksen bestaan van simultane slaapplaatstellingen blauwe kiekendief om uitspraken te kunnen doen. Laat dat nu eenvoudigweg ook meteen de motivatie zijn om onze tellingen verder te zetten.
Er zijn uiteraard verschillende bronnen die de soort wel meenemen in hun tellingen en waarnemingen; denk aan roofvogeltellingen, waarnemingen.be , trektellen.nl en op sommige slaapplaatsen wordt al langer geteld. Maar hun schuwe aard, de dynamiek in landbouwgebied, het beheer in natuurgebieden, de reproductie in verschillende europese landen, de recente inzichten rond de overleving van eerstejaars vogels(GKA), hun (mss eerder beperkte) relatie tot muizenaanbod in de overwinteringsgebieden etc….
Het leidt tot voorzichtigheid wat betreft hypotheses over de huidige situatie.
Meer gedegen onderzoek en langdurige tijdreeksen neerzetten in Vlaanderen (en bij uitbreiding heel België) lijkt aangewezen.
Hoewel dit sterk afhankelijk is van de (lokale) inspanning om slaapplaatsen te zoeken hielp (naar ons aanvoelen) de dichtheid niet echt om slaapplaatsen in agrarisch gebied op te sporen en te vinden.
Dankzij ons advies richting lokale werkgroepen en een goede samenwerking met betrokken partijen plus de nodige animo wat dit met zich meebracht, zijn er de afgelopen jaren plaatsen in heidegebied (her-)ontdekt met als resultaat dat een flink aandeel van de getelde blauwe kiekendieven zich in heidegebied bevindt.
Onderstaande grafische weergave laat duidelijk zien dat bruine kiekendieven gemiddeld vroeger aankomen op hun slaapplaats. Op sommige plaatsen zijn er ook reeds voorverzamelplaatsen vastgesteld in de onmiddellijke omgeving van de effectieve slaapplaats. Net zoals blauwe kiekendieven in heidegebied ook in regel eerder opduiken dan in agrarisch gebied maar daarom nog niet invallen op hun slaapplaats en nog kunnen doorvliegen naarmate de avond valt.
In de tussentijd boden er zich enkele Waalse vrienden en sympathisanten aan om ook over de taalgrens mee te helpen zoeken en te tellen. Gezien de waarnemingen in dit deelgebied zijn er zeker en vast kansen om de cijfers op te drijven.
Benieuwd wat dit gaat opleveren!
Een teaser om af te sluiten, we bekijken momenteel de mogelijkheden om volgende winter een heus winter-akkervogel-weekend in het leven te roepen!
Met welke reden? Redenen genoeg, het gaat de grauwe gors, onze iconische akkervogel, nog steeds niet voor de wind en de waarnemingen van blauwe kiekendieven versus de ontdekte slaapplaatsen in deze streek verraadt ook nog een flink aanbod aan gluur luwe plekjes!
Daarnaast gaat het zowel interessant zijn als hoog tijd om eens al die veldwaarnemingen en hypotheses omtrent het Vlaams/Belgische verhaal van de blauwe kiekendief onder de loep te nemen.
In de vorm van een workshop en enkele presentaties moet dit wel interessante discussies en inzichten opleveren.
Stay tuned!
Handleiding 'slaapplaatsen kiekendief zoeken'.
monitoring blauwekiekendief onderzoek vrijwilligers slaapplaatstelling
