Zo was de eerste simultaantelling...

Wie zich de eerste simultaantelling nog herinnert weet dat het zoeken en wroeten was om slaapplaatsen te vinden, laat staan blauwe kiekendieven. Degene die in natuurgebieden post vatten hadden meer geluk. Het totaal van de eerste simultaantelling op 7 december 2024 van 24 blauwe kiekendieven was zeer laag, historisch laag? Neen, waar we verschillende bronnen raadpleegden, zien we in eerdere jaren gelijkaardige ‘dieptepunten’ over periodes van om en bij de acht jaar. Een cyclus? te veel variabelen om hier uitspraken over te doen. Blauwe kiekendieven zijn geen zuivere muizeneters, fluctuaties van zangvogelpopulaties in broed- en overwinteringsgebieden, habitatverlies en de kwaliteit ervan, zijn maar enkele zaken die invloed kunnen hebben op het aantal overwinteraars.

... en waarom nog die tweede telling?

In eerste instantie baalden we om het feit dat er zoveel mensen een inspanning leverden met zo'n ‘mager’ resultaat.

Hoewel er zonder de inspanning van de vele vrijwilligers waardevolle informatie en waarnemingen verloren zouden gaan, vraag je je toch af of het sop de kool waard is…

Wel, gezien de dalende trend in veel Europese landen (denk aan Nederland waar de blauwe kiekendief zo goed als uitgestorven is als broedvogel) zien we meer dan ooit de noodzaak om slaapplaatsen simultaan te blijven tellen. Kiekendieven zijn sociale dieren en hun netwerk aan slaapplaatsen speelt mogelijk een significante rol in hun overleving tijdens het winterhalfjaar EN het daaropvolgende broedseizoen. Het documenteren helpt verder onderzoek beter op te kunnen zetten, onderzoeksvragen (oftewel ecologische inzichten) te verfijnen, en we bouwen aan data die ten gepaste tijde een verschil kan maken voor de soort.

Enkele cijfers van de tweede telling op 22 februari 2025:

• Het weer was wisselvallig, grijs met temperaturen tussen de negen en de dertien graden en een zwakke tot matige zuidwestenwind.
• Een 20-tal vrijwilligers waren op post verspreid over heel Vlaanderen.
• In totaal werden er 52 blauwe kiekendieven en 14 bruine kiekendieven geteld

De inspanningen om mensen te activeren in heidegebieden bleken zeer nuttig gezien deze vegetatie ruimschoots de meeste individuen ontving, 26 individuen waarvan 13 mannetjes en 13 ringtails

• Ongeveer de helft van de blauwe kiekendieven (25) waren sub-/adulte mannetjes!
• Hoogste aantal met voorsprong: Langemeersen Oudenaarde-Petegem met 11 individuen, waarvan 6 mannetjes en 5 ringtails.

De slaapplaats in de Blankaart met traditioneel veel bruine kiekendieven, bleek deze telling een laag aantal te scoren door de komst van een koppel zeearenden. Waar er eerst tussen 20 en 30 bruine kieken in hetzelfde rietveld sliepen. Viel dit aan terug tot een tiental verspreid over andere rietvelden in de onmiddellijke omgeving.